<<< Powrót do spisu numeru

Ambasador Irlandii Patrick McCabe w SGH

W dniu 24 lutego br. Jego Ekscelencja Ambasador Irlandii w Polsce Patrick Mc Cabe wystąpił w SGH z gościnnym wykładem nt. "Droga Irlandii do Unii Europejskiej". Wykład ten był drugim z kolei spotkaniem w ramach organizowanego przez ambasadę Niemiec w Polsce oraz Polsko-Niemieckie Forum Akademickie przy SGH cyklu "Drogi do Unii Europejskiej". Przybyłych na wykład gości, w tym przedstawicieli ambasadorów i przedstawicieli placówek dyplomatycznych państw unijnych, reprezentantów urzędów centralnych, parlamentarzystów, społeczność akademicką SGH i Warszawy powitali prorektor SGH prof. dr hab. Marian Geldner oraz ambasador Niemiec w Polsce Johannes Bauch.

W swoim wykładzie ambasador Patrick McCabe poruszył kilka kluczowych problemów ważnych z punktu widzenia naszych aspiracji unijnych. Szczególny akcent położony został na znaczenie negocjacji akcesyjnych, następnie na uwarunkowanie i kształt procesu transformacji gospodarki irlandzkiej dostosowującej się do wymagań unijnych oraz na społeczno-kulturowe i polityczne aspekty zjednoczenia. Głównym tematem były sprawy polityki gospodarczej. Poruszony został problem obustronnych warunków w negocjacjach akcesyjnych i wykorzystania funduszy pomocowych do restrukturyzacji gospodarczej kraju. Wnioski wypływające z prześledzenia procesów integracji Irlandii z Unią były optymistyczne, gospodarka Irlandii wzmocniła swą pozycję w Europie, a około roku 2007 przejdzie z pozycji państwa subsydiowanego do pozycji kraju subsydiującego słabsze gospodarczo kraje unijne.

Wykład ilustrowany był przykładami liczbowymi i zawierał kalendarz historyczny wydarzeń począwszy od wniosku Irlandii o członkostwo z 1961 roku (wspólnie z Wielką Brytanią, Danią i Norwegią), poprzez trudności spowodowane sprzeciwem generała de Gaulle`a wobec członkostwa Wielkiej Brytanii ze stycznia 1963 i maja 1967, do negocjacji akcesyjnych z 1970 roku zakończonych wstąpieniem Irlandii do Unii w 1973 roku, a więc 26 lat temu.

Od momentu wniosku o członkostwo Irlandia przygotowała się do czekającego ją wyzwania liberalizując politykę handlową, przyciągając bezpośrednie inwestycje zagraniczne, wprowadzając szereg ulg podatkowych. Zwiększono wydajność pracy w rolnictwie co pozwoliło zrestrukturyzować gospodarkę i wyrównać poziomy zatrudnienia w produkcji przemysłowej i rolnej. Przygotowana w ten sposób licząca 3,7 mln ludności Irlandia wchodziła w fazę negocjacji akcesyjnych, w których wiodącą rolę odgrywało Ministerstwo Spraw Zagranicznych, a całość prac koordynowało Ministerstwo Finansów. Irlandia uwzględniła w swych żądaniach postulaty związków zawodowych rolników i rybaków zabezpieczając kontrolę dostępu do łowisk w ramach pięcioletniego okresu przystosowawczego, a następnie dziesięcioletniego okresu przejściowego. Przez pięć pierwszych lat swojego członkostwa przechodziła okres przystosowawczy, w którym włączona została do systemu wspierania cen mającego za zadanie wyeliminowanie różnic w cenach poprzez ustalanie kwot opłat importowych lub subsydiów eksportowych. W latach tych podobnie jak w latach sześćdziesiątych rząd publikował "białą księgę", w której notowano prognozy co do postępu w zakresie restrukturyzacji i wzrostu gospodarczego, a także prowadzono analizę społecznych i politycznych następstw wynikających z procesu unifikacji.

Obecnie Irlandia przygotowuje się do wprowadzenia euro. Gospodarka jej wzmocniła się. Wykład ukazywał kolejne etapy rozwoju gospodarczego Irlandii po wejściu do struktur unijnych dzieląc je na lata 1973-1979, 1979-1987, 1987-1998. Obecnie PKB na głowę wynosi 85% średniej w Unii, bezrobocie 7%, w 1998 roku nadwyżka budżetowa wyniosła 2% PKB. Od lat sześćdziesiątych inwestowano w edukację, co stworzyło warunki do rozwoju przemysłów produkujących wyroby wysokoprzetworzone.

Poruszając społeczne i polityczne aspekty przystąpienia do Unii ambasador Patrick McCabe pokazał ewolucję stanowisk partii lewicowych i ruchu na Rzecz Suwerenności Irlandzkiej, które to partie i ugrupowania obawiały się utraty tożsamości narodowej i kulturowej Irlandii oraz procesu wykupywania ziemi przez cudzoziemców. Obawy te, jak pokazała praktyka, okazały się bezprzedmiotowe. Za wstąpieniem do Unii były zdecydowanie dwie najsilniejsze partie centrowo-prawicowe.

Wyniki kolejnych referendów pokazują jednak malejące społeczne poparcie dla Unii. W 1973 roku 71% głosujących było za przystąpieniem do Wspólnoty. W 1987 roku za dalszą integracją opowiedziało się około 70% głosujących, tyle samo poparło w 1992 roku ratyfikację traktatów z Maastricht. Ostatnie referendum w sprawie ratyfikacji traktatów z Amsterdamu wykazało, że tylko 64% głosujących popiera dalszą integrację. Malejące poparcie społeczne można tłumaczyć faktem, że Agenda 2000 przewiduje stopniowe zmniejszanie transferu środków dla Irlandii, a około roku 2007 Irlandia przejdzie na pozycję członka subsydiującego programy pomocowe. Ceną sukcesu gospodarczego Irlandii będzie więc wzrost wydatków Irlandczyków do budżetu Unii. Unia Europejska funkcjonuje bowiem na zasadzie solidarności, a partnerstwo to nie tylko korzyści, ale także wspieranie rozwoju wszystkich krajów unijnych, także tych ekonomicznie słabszych.

W dyskusji z udziałem ambasadorów, pracowników naukowych SGH, parlamentarzystów oraz studentów poruszono szereg problemów, których rozwiązanie czeka w przyszłości Polskę, takich jak: problem zatrudniania cudzoziemców, prawo wykupu ziemi przez cudzoziemców, polityka rolna, kwestie tożsamości kulturowej, efektywne wykorzystanie środków pomocowych, wewnętrzna polityka regionalna, planowanie rozwoju gospodarczego i koordynacja tych planów z unijną polityką gospodarczą. Ambasador Patrick McCabe podkreślił sprawność aparatu administracyjno-planistycznego Irlandii oraz rolę Ministerstwa Finansów w prowadzeniu skutecznej restrukturyzacji gospodarczej, ambasadorzy innych państw unijnych podzielili się swymi spostrzeżeniami na temat polityki zatrudniania cudzoziemców i wolnego obrotu ziemią podkreślając, że jest to raczej problem psychologiczny niż faktyczny. Prowadzący dyskusję dr Piotr Błędowski podziękował wszystkim uczestnikom wykładu i zaprosił na kolejne spotkanie.

Danuta Drabińska

Kolejny wykład z cyklu "Drogi do Unii Europejskiej" odbędzie się 31 marca br. godz. 16.30, Aula V. O drodze Hiszpanii do Unii Europejskiej opowie Jego Ekscelencja Ambasador Hiszpanii w Polsce Pablo de Laiglesia.