Marek Rocki. Rektor-elekt SGH


Życiorys
Dorobek
Program
Ekipa
Media
Zdjęcia

Program
Labor est etiam ipsa voluptas

W swym programie wyborczym z roku 1999 pisałem, że tempo i skala zmian wynikających z reformy SGH zapoczątkowanej w roku 1990 spowodowały, iż wiele spraw wymaga ciągłego doskonalenia. Należy pamiętać, że reformatorzy nie mieli możliwości czerpania ze znanych i uznanych wzorców. Nie można było bowiem skorzystać i przenieść doświadczeń z działalności uczelni zagranicznych (funkcjonujących w całkowicie odmiennych warunkach instytucjonalnych i własnościowych) do uczelni państwowej funkcjonującej na podstawie polskiej ustawy o szkolnictwie wyższym. Obecna struktura organizacyjna, procedury, regulaminy, sposoby działania są więc unikalne i "autorskie". W mojej opinii zmiany dokonane w SGH dają naszej uczelni niepodważalne szanse i przewagę konkurencyjną, ale jednocześnie stawiają przed środowiskiem akademickim szczególne wyzwania. W tym artykule chcę z uwagi na termin wyboru władz rektorskich (w ślad za zamieszczonym w poprzednim numerze "Gazety SGH" sprawozdaniem władz rektorskich z dwu lat działania) podsumować dokonania mijającej kadencji i zarysować problemy, które będą do rozwiązania w najbliższych latach.

Zgodnie z programem wyborczym z roku 1999 działania władz rektorskich w ostatnich trzech latach objęły przede wszystkim:
  • wzmocnienie wizerunku i tożsamości kierunków studiów
    Realizacją tego punktu programu jest po pierwsze powołanie nowego kierunku studiów (Stosunki Międzynarodowe - Polityczne), po drugie wprowadzenie znaczących zmian w minimach programowych pozostałych kierunków, a po trzecie przygotowanie koncepcji kolejnych (nowych) kierunków studiów. Ponadto, zgodnie z programem wyborczym wprowadzone zostały (obok istniejących wcześniej "ścieżek") specjalności w ramach kierunków studiów oraz wzmocniona została rola katedr i kolegiów w formułowaniu ofert dydaktycznych.
  • opracowanie zasad i wdrożenie procedur zapewniania jakości oferty dydaktycznej.
    W tym zakresie istotnym wydarzeniem mającym daleko idące konsekwencje było utworzenie przez SGH wraz z Akademiami Ekonomicznymi Fundacji Promocji i Akredytacji Kierunków Ekonomicznych EPOQS. Zgodnie z misją Fundacji naszym zadaniem jest nie tylko kreowanie standardów dla całego środowiska uczelni ekonomicznych, ale także zapewnienie ich spełnienia. Realizacja tego postulatu to zarówno współtworzenie przez ekspertów z SGH standardów, które mając być podstawą do akredytacji programów studiów jak i coroczne recenzowanie ofert dydaktycznych. Co semestr - zgodnie z zapowiedziami z kampanii wyborczej - przeprowadzane są wśród studentów powszechne badania ankietowe, pozwalające na bardzo szczegółowe, wieloaspektowe analizowanie jakości zajęć dydaktycznych.
  • określenie klarownych struktur organizacyjnych, posiadających jednoznacznie zdefiniowane i niesprzeczne zadania i kompetencje.
    W mijającej kadencji zmieniona została struktura organizacyjna administracji uczelni, a corocznie aktualizowany i publikowany "kodeks", który zawierają spis wszystkich obowiązujących w uczelni wewnętrznych przepisów (od Statutu, poprzez Uchwały Senatu do zarządzeń rektora i dyrektora administracyjnego) ułatwiają funkcjonowanie w naszym skomplikowanym mikroświecie pozwalając przy tym na jasne określanie zasad i kryteriów działania.
  • opracowanie i wdrożenie systemu informacyjnego zapewniającego szybki i kompletny dostęp do informacji służących zarządzaniu uczelnią, a w tym w szczególności do organizowania zajęć dydaktycznych.
    Realizacja tego zamierzenie jeszcze w toku. Faktem jest istnienie "wirtualnego dziekanatu", zainstalowanie na korytarzach uczelni komputerów dedykowanych do komunikowania się z nim przez studentów. Wdrażanie w życie "wirtualnego dziekanatu" napotyka jednak na szereg problemów zarówno natury technicznej jak i organizacyjnej co powoduje, ze proces ten jest na "dotarciu".

Wśród bardziej szczegółowych celów zawartych w programie z roku 1999 wymieniałem również:
  • zinformatyzowanie obiegu dokumentów, które - po zakończeniu obecnego etapu wdrażania "wirtualnego dziekanatu" - wpłynie na sprawność zarządzania i ułatwi pracę pracownikom naukowo - dydaktycznym. Ubocznym - tym niemniej ważnym - efektem "informatyzacji" uczelni jest wzbogacenie internetowych serwisów informacyjnych. W tym zakresie SGH jest wzorcem dla innych uczelni i instytucji publicznych.
  • przywrócenie szkolenia pedagogicznego nowo zatrudnianych pracowników naukowo - dydaktycznych. Ze szkolenia takiego korzysta obecnie corocznie kilkudziesięciu młodych pracowników uczelni. Poznanie nowoczesnych metod i środków dydaktycznych podnosi kwalifikacje zawodowe nauczycieli akademickich i służy podwyższaniu jakości nauczania.
  • wzmocnienie rangi nauczania języków obcych. Jednym z elementów realizacji tego postulatu jest wprowadzony w minionym roku specjalny egzamin końcowy i związany z nim certyfikat. Egzamin ten ma zgodnie z zamierzeniami odpowiadać randze dawnego egzaminu państwowego. Mogą go zdawać także słuchacze kursów organizowanych przez CNJO dla osób nie będących studentami SGH.
  • wprowadzenie przedmiotu pod roboczą nazwą "orientacja". Od dwóch ostatnich lat studenci pierwszego semestru studiów dziennych uczestniczą w zajęciach mających ułatwić im zrozumienie unikalnego systemu studiów w SGH, a także przygotowujących ich do samodzielnego studiowania.
  • konieczność podjęcia starań mających na celu pozyskanie dodatkowych obiektów. W roku 2000 uczelnia zakupiła budynek biurowy na ul. Kieleckiej, a w tym roku rozpocznie się budowa budynku na rogu ul. Madalińskiego i al. Niepodległości. Prowadzone są remonty domów studenckich połączone z wymianą wyposażenia.
  • reformę wydawnictw uczelnianych. Jest ona obecnie realizowana, a celem jest zwiększenie roli wydawnictw uczelnianych w tworzeniu wizerunku uczelni i upowszechnianiu jej dorobku, a także stwarzanie możliwości szybkiego publikowania osiągnięć naukowych.
  • opracowanie strategii finansowej uczelni. Dokument opracowany - w minionym roku - przez senacką Komisję ds. Finansów i Budżetu daje podstawy do opracowywania planów rocznych.

Podtrzymuję opinię wyrażoną w poprzedniej kampanii wyborczej, iż strategia rozwoju SGH powinna wynikać z koncentracji na kształceniu na poziomie magisterskim, podyplomowym i kształceniu kadr naukowych, przy jednoczesnym ograniczaniu kształcenia na poziomie licencjackim. Z tego powodu kluczowym jest położenie nacisku na badania naukowe o charakterze podstawowym w dziedzinach reprezentowanych w Uczelni i jednocześnie na ekspertyzy dla instytucji rządowych i podmiotów gospodarczych. Sprzyja to zarówno rozwojowi kadr naukowych jak i wzbogacaniu oferty dydaktycznej.
Misją uczelni akademickiej jest prowadzenie badań naukowych i nauczanie. Uczelnia powinna wobec tego zarabiać na swym podstawowym profilu działalności. W programie wyborczym z roku 1999 pisałem, że "SGH może i powinna czerpać zyski ze swych zasobów niematerialnych jakimi są wiedza i umiejętności nauczania". Realizacją tego postulatu jest między innymi znaczący rozwój studiów podyplomowych i doktoranckich.
Jednak zasadniczym celem wszelkich przedsięwzięć jakie podejmowano była i jest ciagle: JAKOŚĆ. Jakość w szkolnictwie wyższym nie jest pojęciem jednoznacznie zdefiniowanym. Z jakością wiążą się sprawy tak podstawowe i oczywiste jak stan wyposażenia sal dydaktycznych, a jednocześnie tak nieuchwytne jak poczucie wspólnoty, przynależności do społeczności akademickiej czy też sposób prowadzenia zajęć dydaktycznych. Z tego powodu istotnymi są działania zmierzające do uzyskania "zewnętrznej" oceny uczelni dokonanej przez agencje akredytacyjne.
W nadchodzącej kadencji władze rektorskie powinny zmierzyć się z problematyką:
  • dalszego umiędzynaradawiania studiów poprzez zarówno umożliwianie studentom SGH wyjazdów do uczelni zagranicznych jak i opracowanie takich programów studiów by zwiększyła się liczba studentów obcokrajowców. Celem taktycznym w tym zakresie jest konieczne zwiększenie aktywności uczelni w pozyskiwaniu sponsorów dla wyjazdów studenckich.
  • Wzmacniania akademickości programów studiów poprzez wiązanie programów nauczania z prowadzeniem badań naukowych, podnieść rolę seminariów dyplomowych w procesie kształtowania profilu absolwentów uczelni, ściślej powiązać aktywność studenckich kół naukowych z procesami nauczania.
  • zmiany sposóbu funkcjonowania Systemu Tutorskiego poprzez jego upowszechnienie i odbiurokratyzowanie. W tym zakresie możliwe jest także zwiększenie roli i odpowiedzialności koordynatorów ścieżek studiów.
  • dalszego angażowania lobby absolwenckiego w sprawy uczelni, a w szczególności w sprawy finansów uczelni. Uczelnia może i powinna utrzymywać ścisły związek ze swymi absolwentami oferując im nie tylko informacje o uczelni, ale także możliwości szkoleń.

Wszystkie te działania mają na celu przygotowanie uczelni do podjęcia wyzwań związanych z walką na rynku edukacji wyższej i nauki w XXI wieku. Już od przyszłego roku liczba potencjalnych studentów zacznie spadać o 5% rocznie. Od - bliskiego już - momentu wejścia Polski do Unii ułatwione będą możliwości studiowania i podejmowania pracy poza granicami kraju. Jednocześnie Polska może i powinna stać się atrakcyjnym miejscem dla studentów innych krajów Europy. Wszystko to powoduje, że SGH musi realizować strategię utrzymania swej czołowej pozycji wśród polskich uczelni ekonomicznych, a jednocześnie strategię uzyskania czołowej pozycji wśród uczelni naszego regionu Europy.

Marek Rocki